Niet iedereen met spijsverteringsproblemen gaat ermee naar de dokter. Doe je dat wel, dan is de kans groot dat je uiteindelijk de stempel ‘prikkelbare darmsyndroom’ krijgt. Door uit te proberen waar je last van hebt en een voedingsdagboek bij te houden, kun je die producten elimineren. Dit lost de klachten echter lang niet altijd op, gezien PDS eigenlijk een stempel is voor allerlei vage darmklachten. Tijd om die darmklachten van elkaar te onderscheiden, zodat je de problemen gerichter aan kunt pakken.

In het boek De Poepdokter van Nienke Tode-Gottenbos wordt het verschil tussen de meest voorkomende klachten duidelijk gemaakt (ben je niet in de mood voor beschrijvingen van verschillende soorten poep, lees dan vooral niet verder):

Intolerantie (lactose-intolerantie, fructose-intolerantie):
Heeft vaak te maken met een tekort aan enzymen. Enzymen zorgen ervoor dat voedingsstoffen verkleind worden en zo beter te verteren zijn.
Symptomen:  Buikpijn, dunne ontlasting, soms juist verstopping, stinkende ontlasting (soms met voedselresten) , opgeblazen gevoel, winderigheid, vermoeidheid.

Overgevoeligheid (glutenovergevoeligheid):
Een milde vorm van allergie, die wel veel klachten kan veroorzaken en daarmee een overkoepelend begrip is voor meerdere klachten. Het kan om een immuumreactie gaan (milder dan een allergie). Soms is het een combinatie van een intolerantie en een immuunreactie (glutenovergevoeligheid bijvoorbeeld).
Symptomen: divers. Ontlasting soms dun, soms verstopping. Winderigheid, verergering van ontstekingsgevoelige aandoeningen zoals eczeem, astma, gewrichtsklachten en vermoeidheid.

Allergie (koemelk-, pinda- soja-allergie)
Reactie van het immuunsysteem om eiwitten als indringers te beschouwen, terwijl deze geen schade aanrichten. Het immuunsysteem zit in je gehele lichaam, dus heb je hierbij niet alleen buikklachten.
Symptomen: buikklachten, vermoeidheid, verergering van ontstekingsgevoelige aandoeningen, soms auto-immuunziekten zoals schildklieraandoeningen.

Histamine-intolerantie (biogene aminen)
Onvermogen om normaal voorkomend histamine in de voeding en darm af te breken. Dit kan zich in het hele lichaam afspelen.
Symptomen: o.a. opgeblazen gevoel, dunne ontlasting, winderigheid, buikpijn en soms ook andere symptomen zoals vermoeidheid en hooikoortsklachten.

Daarnaast kan het ook voorkomen dat je last hebt van Candida, die voor het Lekkende Darm Syndroom kan zorgen:

Candida (Candida Albicans)
Een schimmel, die van nature bij iedereen aanwezig is. Echter kan er een ‘wildgroei’ ontstaan als je antibiotica of andere heftige geneesmiddelen gebruikt, een ziekte hebt, een disbalans in de hormonen hebt of veel koolhydraat- en suikerrijke voeding eet. Deze wildgroei geeft slechte bacteriën de overhand die gaatjes in de knooppunten tussen de cellen van je darmwand prikken.

Lekkende Darmen/Leaky Gut Syndrome/Hyperpermeabele darm
Door de gaatjes die Candida veroorzaakt, dringen schadelijke stoffen die door verschillende soorten gisten als bijproduct worden geproduceerd (slechte bacteriën). De slechte bacteriën en schimmels kunnen je darmwand doordringen en in je bloedbaan terecht komen. Tevens wordt voedsel niet goed verteerd en worden belangrijke voedingsstoffen niet goed opgenomen, raakt het immuunsysteem van de wijs en kun je last krijgen van veel uiteenlopende en ernstige klachten.
Symptomen: allergische reacties, buikpijn, goede voedingsstoffen worden niet goed opgenomen, vermoeidheid, eczeem (vanwege de lage weerstand), onbedwingbare trek in koolhydraatrijk eten, een verzwakt immuunsysteem, vochtophoping, een hormonale disbalans, stress. 

Voor elke klacht geldt: houd een eetdagboek bij en noteer bij welke producten je klachten krijgt. Ga niet zomaar aan de medicijnen zonder een dokter te raadplegen en licht hem ook in wanneer je denkt dat je weet waar het aan ligt. Vaak is een dieet een goede manier om ervoor te zorgen dat je darmen langzaam kunnen herstellen. Soms wordt het dieet aangevuld met medicatie, zoals schimmeldodende medicatie bij Candida.

Meer over het in balans brengen van je darmen lees je op Fibers.