foto via nytimes.com

foto via nytimes.com

Een groot deel van de Nederlandse bevolking weet niet precies wat ‘polyamorie’ is. Wanneer je willekeurige mensen vraagt naar de betekenis van het begrip, reageren zij meestal met de vraag of dat hetzelfde is als polygamie. Hoewel het woord al bestaat sinds de jaren ’60, is het blijkbaar een onderbelicht verschijnsel geweest. Polyamoreuzen zijn niet makkelijk in een hokje te stoppen, maar toch kunnen we de verschillende relatievormen van elkaar onderscheiden in een stoomcursus polyamorie. 

Volgens Polyamorie.nl, de belangrijkste Nederlandse website voor informatie over dit onderwerp, zijn de sleutelkenmerken van polyamorie ‘eerlijkheid’, ‘voor jezelf staan’ en ‘verantwoordelijkheid nemen voor je eigen geluk’. Brigitte van Geffen, organisator van het Polyamoriecafé (praatgroep voor polyamoreuzen), noemt ‘open communicatie, integriteit, transparantie, eerlijkheid en respect voor elkaar’ als belangrijkste kernwaarden. Echter is met deze kernwaarden is nog steeds niet duidelijk wat polyamorie precies onderscheidt van andere relatievormen.

Niet een,  maar meerdere definities

In november 2005 werd het begrip ‘opnieuw’ geïntroduceerd: het New York Magazine signaleerde polyamorie als nieuwe trend. Een nieuwe generatie stellen maakt bewust afspraken over gelegitimeerd vreemdgaan om het leven een beetje spannend te houden.’

Is dat wat polyamorie is? De meningen verschillen. Vraag menig polyamorist of dit waar is en zij zullen bovenstaande definitie als te negatief bestempelen. Tijdens mijn scriptieonderzoek in 2015 onderzocht ik de manier waarop polyamorie wordt geframed in de Nederlandse geschreven pers. De volgende definities geven elk een verschillende belichting:

‘Het is mogelijk om van meer dan een persoon tegelijk te houden’
Polyamorie komt van het Engelse woord ‘polyamory’. Op Wikipedia wordt polyamorie gedefinieerd als: ‘een levenswijze waarbij wordt erkend dat het mogelijk is om van meer dan een persoon tegelijk te houden. Dit uit zich in relaties waarbij vriendschap, intimiteit, een emotionele band, spirituele verbondenheid en/of seksualiteit de ingrediënten zijn’.

‘Alle betrokkenen zijn op de hoogte van elkaars bestaan’
Op dinsdag 2 december 2014 verscheen er in de Volkskrant een groot artikel over polyamorie waarin Klary Koopmans, die een open relatie heeft, uitlegt wat polyamorie precies inhoudt en wat het is. Polyamorie is volgens haar: ‘het hebben van meer dan één liefdesrelatie waarbij alle betrokkenen op de hoogte zijn van elkaars bestaan’.

‘Er zijn verschillende relatievormen mogelijk, niet elke relatie bevat seksualiteit’
Leonie Linssen, expert op het gebied van polyamorie en schrijfster van het boek ‘Ik houd van twee mannen’, beschrijft het begrip polyamorie in haar boek als volgt: ‘Polyamorie betekent ‘Meervoudige Liefde’ of ‘Veel Liefde’. Het staat voor een levenswijze waarbij wordt erkend dat het mogelijk is om van meer dan één persoon tegelijk te houden. Deze liefde uit zich in relaties waarbij vriendschap, intimiteit, een emotionele band, spirituele verbondenheid en/of seksualiteit ingrediënten zijn. Er zijn binnen de definitie van polyamorie veel verschillende relatievormen mogelijk, maar ze hebben gemeenschappelijk dat deze zijn gebaseerd op liefde, openheid, eerlijkheid en respect. Het zal duidelijk zijn dat een goede open communicatie hierbij onmisbaar is.’

‘Vrijheid om vanuit liefde verbinding aan te gaan met mensen die op je pad komen’
Op de meest toonaangevende Nederlandse website over polyamorie, www.polyamorie.nl, wordt het begrip omschreven als: ‘Polyamorie kent vele verschijningsvormen; waar de een vindt dat elke relatie gelijkwaardig is zonder daar een soort rangorde in aan te brengen, heeft de ander juist de behoefte aan een ‘hoofdrelatie’ met een of meer aanvullende relaties. Weer anderen hebben een driehoeksverhouding, waarbij alle drie de partners een relatie met elkaar hebben. Bij sommige relaties speelt naast intimiteit ook seks een rol, bij andere niet. Polyamorie kan een oplossing zijn als binnen een bestaande relatie de één een andere seksuele voorkeur heeft dan de ander, zoals biseksualiteit of BDSM (S/M).
Voor anderen staat polyamorie voor het uiting kunnen geven aan de verliefdheid die je voelt voor die ene andere persoon die niet jouw vaste liefdespartner is.’

De conclusie: vat dit vooral breed op

De vier bovenstaande definities zijn allemaal verschillend, maar hebben duidelijke overeenkomsten. De uiteindelijke beschrijving en verschijningsvorm van polyamorie kan heel breed opgevat worden. Het is geen van tevoren bepaalde relatievorm met een beperkt aantal betrokken mensen. Tussen deze mensen of ‘verbindingen’ of ‘relaties’ gelden ook niet altijd dezelfde afspraken of regels. Wat Wikipedia niet vermeldt en de andere drie definities wel, is het feit dat iedereen die te maken heeft met deze meerdere liefdesrelaties, hiervan op de hoogte is.

Je kunt een ander aan de hand van deze definities uitleggen wat polyamorie is, maar je zou het ook kort kunnen zeggen door de verbindende factoren te zoeken in bovenstaande omschrijvingen:
Polyamorie is het onderhouden van meerdere liefdesrelaties tegelijkertijd waarbij alle betrokkenen binnen deze relaties van elkaar op de hoogte zijn. In deze relaties staan liefde, spiritualiteit, eerlijkheid, persoonlijke ontwikkeling, openheid, groei, communicatie, seksualiteit en vriendschap centraal.’

Het is dus zo ingewikkeld als je het jezelf maakt.